Normal 0 false false false EN-AU X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} Normal 0 false false false EN-AU X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} Ο Χέρμαν Μπρόχ είναι ένας Αυστριακός συγγραφέας από τους κυρίους εκπροσώπους του ευρωπαϊκού μοντερνισμού. Γεννήθηκε το 1886 στη Βιέννη από Αυστριακούς γονείς με εβραϊκή καταγωγή. Σπούδασε την τέχνη της κλωστοϋφαντουργικής στο Βιεννέζικο Ινστιτούτο Υφαντουργικής Τεχνολογίας, από όπου αποφοίτησε το 1906 για να εργαστεί στην αντίστοιχη επιχείρηση του πατέρα του. Παράλληλα επιδόθηκε στη συγγραφή κριτικών δοκιμίων. Το ορόσημο όμως για τη μετέπειτα πνευματική εξέλιξή του στάθηκε η γνωριμία και η συστηματική ενασχόλησή του με το φιλοσοφικό έργο του Καντ. Ο Μπρόχ ήταν μεταξύ εκείνων των διανοούμενων, οι οποίοι ήσαν πεπεισμένοι για την παρακμή της Δύσης και ήλπιζε σε μια αναγέννηση του δυτικού πολιτισμού. Ο δέκατος ένατος αιώνας ήταν για κείνον μία από τις πιο άθλιες περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας. Διαβάζοντας το έργο του διαπιστώνει κανείς πως ο συγγραφέας εστιάζει σε μια «αντικειμενική» ηθική, δηλαδή μια ηθική με καθολική εγκυρότητα και δεσμευτικότητα για την ανθρώπινη κοινότητα. Και το θεμελιώνει αυτό πάνω στην ιδέα της έλλογης αυτονομίας και αξιοπρέπειας του ανθρώπου, στο ποσοστό που οι αρχές του δε θα διαμορφώνονται ούτε από την παθητική αποδοχή οποιασδήποτε εξωτερικής αυθεντίας (θεϊκής ή άλλης) ούτε από τον αυθαίρετο εγωκεντρισμό της εκάστοτε εμπειρικής ατομικότητας. Η ιδέες της ηθικής βούλησης και της ηθικής πράξης, αποτελούν για τον Μπρόχ κρίσιμα εφόδια στη μάχη του ενάντια σε κάθε μεταφυσικό δογματισμό. Σε ότι αφορά τη διάκριση μεταξύ επιστήμης και τέχνης στις σύγχρονες κοινωνίες, είναι πεπεισμένος πως η επιστημονική γνώση είναι ακατάλληλη για τη σύλληψη της ολότητας του κόσμου εξαιτίας του αναλυτικού πνεύματος και της μεθοδολογίας της, που διασπά κάθε ολότητα σε υποκείμενα και αντικείμενα. Αντίθετα θεωρεί ότι μόνο η λογοτεχνική γνώση μπορεί να παράγει συμβολικά εκείνο το είδος ολότητας που υποκρύπτεται πίσω από ένα σύστημα αξιών και το υποκινεί. Εξειδικεύοντας περαιτέρω το θέμα αυτό αναφέρει πως το μοντέρνο μυθιστόρημα είναι το πλέον αρμόδιο καλλιτεχνικό μέσο για τη σύλληψη της ολότητας που υποστηρίζει ένα σύστημα αξιών. Όπως θέτει και στο πρώτο κεφάλαιο του δοκιμίου του για τον Χόφμανσταλ, το μυθιστόρημα εξ ορισμού προϋποθέτει, μέσα από την αναπαράσταση ενός ατομικού χαρακτήρα, τη σύλληψη της κοινωνικής, πολιτικής και ηθικής ολότητας, στην οποία εντάσσεται το άτομο ή αντιστρόφως επιτρέπει, μέσα από τη συνολική αναπαράσταση του πολιτικού και πολιτισμικού γίγνεσθαι μιας ιστορικής εποχής, την οργανική σύλληψη της ολότητας ενός ατομικού χαρακτήρα.Η ηθική διάσταση της τέχνης, θεωρεί πως έγκειται στο γεγονός ότι αυτή αποτελεί ένα είδος υπέρβασης του φαινομένου του κόσμου, και μόνο ένα εκφραστικό ον το οποίο είναι ηθικό και όχι απλώς γνωστικό μπορεί να δημιουργεί μια δεύτερη φύση μέσα από την πραγματική ύλη της πρωτογενούς φύσης. Παρότι δεν θεωρείται υπέρμαχος του Χριστιανισμού ο Μπρόχ, πρεσβεύει πως ο άνθρωπος, για να διατηρήσει την κοινωνική του συνοχή, χρειάζεται την ύπαρξη ενός θετικού συστήματος αξιών, που μόνο αυτό μπορεί να αναχαιτίσει τις δυνάμεις της αποδιοργάνωσης, που εκδηλώνονται με την πλήρη εξατομίκευση. Το έργο του αποτελείται από λίγα μόνο βιβλία, που είναι όμως επιβλητικά με τον όγκο και την έκτασή τους. Στον τομέα αυτό συγγενεύει με τον Τζαίημς Τζόυς ο οποίος υπήρξε άλλωστε το πρότυπό του, που όμως αν και τον θεωρεί ορόσημο δεν τον μιμείται. Θέλει να προχωρήσει πέρα απ’ αυτόν, ακολουθώντας το δικό του μοναχικό και μοναδικό δρόμο. Ο Μπρόχ στράφηκε στο γράψιμο αργά στη ζωή του, περί το 1925, σε ηλικία 40 ετών και ενώ εργαζόταν στην επιχείρηση του πατέρα του. Εγγράφεται στο πανεπιστήμιο της Βιέννης για να σπουδάσει φιλοσοφία και μαθηματικά. Ωστόσο, ο λογικός θετικισμός του συγκεκριμένου κύκλου τον απογοητεύει και ενισχύει την αποστροφή του για κάθε «κλειστό» φορμαλιστικό σύστημα το οποίο αποφεύγει να θέτει τα ευρύτερα μεταφυσικά ερωτήματα σχετικά με το νόημα της ηθικής πράξης και των ηθικών αξιών. Είναι κατ’ ουσίαν η ίδια απογοήτευση που θα ενισχύσει την απόφασή του να στραφεί στο χώρο της λογοτεχνίας. Είναι εμφανές στο έργο του πως τον φοβίζει η λογική αδιαλλαξία, αυτή η ανυποχώρητη σκληρότητα που περικλείεται στον πυρήνα της έννοιας του όντος. Θεωρεί πως ζούμε μέσα σε μια τεράστια ασυμφωνία και ότι ο άνθρωπος από τη φύση του είναι σκόρπιος και ασυνεχής κάτι που ισχυρίζεται πως είναι η ουσία του κόσμου. Και είναι ακριβώς σα να πρέπει να οικοδομήσουμε έναν κόσμο πάνω στον αποδιοργανωμένο και κατακερματισμένο χαρακτήρα και στις ελλείψεις του ανθρώπου. Εν ολίγοις δεν διαβλέπει λιγότερους κινδύνους στη διαύγεια του λογικού απ’ ότι στην ασάφεια του παραλόγου. Η σύγχρονη εποχή για τον Μπρόχ είναι η γέφυρα ανάμεσα στη βασιλεία της παράλογης πίστης και τη βασιλεία του παραλογισμού δίχως πίστη, όπου οι αξίες κρύβουν το πρόσωπό τους επιμελώς. Το έργο του «Οι Υπνοβάτες» αποδείχτηκαν προφητικό. Ο Ναζισμός εδραιώνεται στη Γερμανία και μετά την προσάρτηση της Αυστρίας, ο Μπρόχ φυλακίζεται. Σώζεται με παρέμβαση των φίλων του και κυρίως του Τζαίημς Τζόυς. Μεταναστεύει στην Αμερική, παίρνοντας μαζί του το βιβλίο που είχε αρχίσει να γράφει στη φυλακή: «Ο θάνατος του Βιργίλιου». Με τη δημοσίευσή του μετά από δέκα χρόνια, το όνειρο του Μπρόχ πραγματοποιείται: οι κριτικοί αναγνωρίζουν σ’ αυτό το μυθιστόρημα πως είναι το μόνο έργο που προωθεί τη λογοτεχνία πέρα από τον Τζαίημς Τζόυς. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε σε στενή επαφή με το Πανεπιστήμιο Yale, New Haven, Connecticut στις ΗΠΑ. Το 1949 έγινε συνεργάτης στο Saybrook College. Την παραμονή της προγραμματισμένης επιστροφή στην Ευρώπη, πέθανε από καρδιακή προσβολή, στις 30 Μαΐου του 1951. Αν και είχε ασπαστεί τον καθολικισμό ως νεαρός άνδρας, κατά τον χρόνο του θανάτου του σχεδίαζε να επιστρέψει στο Ιουδαϊσμό της παιδικής του ηλικίας.Σημ. Αποσπάσματα του έργου το Μπρόχ περιέχοντα στο βιβλίο: «Ιδεογράμματα: Αποδελτίωση Κλασσικής λογοτεχνίας» (Αρχείο pdf) στο SITE:
[gxenos1.blogspot.com] Το έργο του Χέρμαν Μπρόχ, σχόλια του μεταφραστή του «Χοφμανσταλ» Δημήτρη Πολυχρονάκη, σχόλια του Μωρίς Μπλανσό, Wikipedia
Διαβάστε όλο το άρθρο στο "Λογοτεχνικά νέα" »
Μεταφράστε αυτό το άρθρο (Translate this article) »